Titus Kroon
Literair vertaler Frans – Nederlands

Flaneren door een mysterieuze Franse roman, langs bloemrijke decors, ritmische zinnen en schijnbaar achteloze observaties. Een man in grijs kostuum loopt naar mij toe, ik knoop het gesprek aan. Hij spreekt in metaforen, verliest zich in opsommingen. Spreekt hij de waarheid? En wat zegt hij dat hij niet zegt?

Zo’n ontmoeting kan beginnen bij de FNAC in Nevers, waar ik op zoek ga naar mooie Franse boeken. Of op een zomerse brocante in de Morvan, waar een rimpelige Pléiade van Sartre lonkt in de zon. Even verderop stuit ik op een cd van Sibelius met de titel L’âme de la Finlande. Mijn dag is goed.

Ik ben beschikbaar voor het vertalen van Franse teksten, fictie en non-fictie. Ook voor leesverslagen en revisies.

Leer mij kennen via mijn vertalingen.

E-mail: titus.kroon@gmail.com

  1. La Modification van Michel Butor. Nederlandse werktitel: Verandering van Spoor
Afbeelding gemaakt met ChatGPT
Dit boek maakte een diepe indruk op mij. Niet alleen vanwege de bijzondere stijl en structuur – het is een zogenaamde ‘nouveau roman’ –, maar ook vanwege het bijzondere verhaal en de tragiek van de hoofdpersoon. Het is in de jaren zestig in het Nederlands vertaald onder de titel Retour Rome, maar die versie is naar mijn mening aan een hertaling toe. Voor mijn afstudeeropdracht bij de Vertalersvakschool heb ik er delen van vertaald, onder mentorschap van Rokus Hofstede.

Een voorbeeld:

Kijkend in de richting van het raam zag je het haar van Henriette, dat vroeger zwart was, en haar rug die zich aftekende in het vroege, vale en ontmoedigende licht, eerst nog vaag en dan plotseling, door haar witte, iets doorschijnende nachthemd heen, steeds duidelijker, naarmate ze luidruchtig de ijzeren luiken openduwde en invouwde met hun rooster vol pluizig stof en stadsroet, en met hier en daar een paar roestplekken als gestold bloed.

Tournant vos yeux vers la fenêtre, vous avez vu les cheveux autrefois noirs d’Henriette, et son dos se détachant devant la première lumière terne et décourageante, doucement, brusquement, au travers de sa chemise de nuit blanche un peu transparente, se dessinant de plus en plus à mesure qu’elle écartait et repliait bruyamment les volets de fer aux fentes chargées de la poussière cotonneuse et charbonneuse de la ville, avec ici et là quelques points de rouille comme du sang coagulé.

Voor de volledige teksten:

2. James Ensor in briefvorm

Foto Titus Kroon
Wie verzint nou een schilderij met de titel Geraamten bekvechten om een bokking? Dat was de Belgische schilder James Ensor (1860 – 1949). Zijn vijfenzeventigste sterfjaar in 2024 was aanleiding voor het Koninklijk Museum voor de Schone Kunsten in Antwerpen om een aantal geschriften van hem en zijn entourage te laten vertalen. Brieven, postkaarten en toespraken in diverse stijlen: van heel alledaags tot ronduit literair. Ensor speelde voortdurend met taal en had een zeer eigen humor. Dat maakte het vertalen lastig, maar het werd een ontzettend leuke zoektocht. 
James Ensor woonde zijn hele leven in Oostende. Die plaats speelt dan ook een prominente rol in zijn werken. Ik bracht een bezoek aan die prachtige Belgische kustplaats. Ik voelde er zijn aanwezigheid nog steeds, zijn teksten kwamen er tot leven.
De vertaalde brieven zijn prachtig uitgegeven door Uitgeverij Pelckmans onder de titel J. Ensor in briefvorm.

Een voorbeeld:

Ik wil een paar wandaden der schoonheidsschennis onder uw aandacht brengen. Er is sprake van om de oude dokken van Oostende te dempen om er – hoe belachelijk! – een ‘smaakvol’ straatje aan te leggen, vast en zeker ‘gebroermaniseerd’. Die dokken staan op een prachtige manier voor de verleidelijke kustplaats; het is een mooie toegang tot de stad, in een pittoresk decor, de vissersboten en jachten komen er schitterend in uit. Deze dokken weghalen zou puur vandalisme zijn.

J’ai quelques crimes de lèse-beauté à signaler. Il est question de combler les vieux bassins d’Ostende pour les remplacer, ô dérision ! par une rue « artistique » broermanisée, sans doute. Ces bassins indiquent merveilleusement la séduisante ville maritime ; c’est une belle entrée de ville, le décor est pittoresque, les bateaux pêcheurs et yachts y font très bel effet. Supprimer ces bassins serait vandalisme pur.

Voor de volledige teksten:

3. Leesverslagen

Afbeelding gemaakt met Copilot
Voor Uitgeverij Mozaïek heb ik leesverslagen gemaakt van recente Franse bestsellers: Cabane van Abel Quentin, en Les Guerriers de l’hiver van Olivier Norek. Twee sterke moderne romans, succesvol in Frankrijk. De laatste is inmiddels vertaald in het Nederlands.

Voor de volledige verslagen:

4. Liedjesvertalingen

Afbeelding gemaakt met ChatGPT
Parole, parole is van oorsprong een Italiaans liedje, dat is vertaald in het Frans met de titel Paroles, paroles. Het gaat over een man die tegen een vrouw aan zwijmelt met verleidelijke teksten, maar de vrouw heeft daar geheel lak aan. Het bijzondere parlando van Alain Delon en de prachtig gezongen respons van Dalida maakten het in Frankrijk in 1973 een grote hit. 
Voor het jaarlijkse evenement ‘Liedjes Vertalen’ van de Vertalersvakschool heb ik een nieuwe vertaling gemaakt (Cees Nooteboom vertaalde het eerder voor Liesbeth List en Ramses Shaffy). Ik ben uitgegaan van drie belangrijke criteria: inhoud, metrum en singability. Mijn versie is twee keer uitgevoerd door de vertalersband Omnivoor, waarin ik zelf gitaar speel.
In 2024 heb ik een nieuwe vertaling gemaakt van Tous les garçons et les filles van Françoise Hardy.

Voorbeeld van Dalida:

Karamel, bonbons en chocola
Dat is niks voor mij, maar, waarom probeer je het niet bij een ander
Die houdt van dansende sterren en duinen
Bij mij plakt dat taaltje gewikkeld in zoet
Vast aan mijn lippen, maar niet aan mijn hart

Caramels, bonbons et chocolats
Merci pas pour moi, mais tu peux bien les offrir à une autre
Qui aime les étoiles sur les dunes
Moi les mots tendres enrobés de douceur
Se posent sur ma bouche mais jamais sur mon cœur